|
แผนภูมิ
ช่วยการตรวจวินิจฉัยอาการผิดปกติด้วยตนเองขั้นต้น |
|
|||||
| แผนภูมินี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้สนใจสุขภาพและสมาชิกชมรมรักสุขภาพ
ได้ศึกษาเป็นแนวทางในการแยกแยะอาการเจ็บป่วย ที่พบได้บ่อย ว่าอาจมีสาเหตุมาจากอะไรได้บ้าง ตั้งแต่โรคฉุกเฉินที่ต้องรีบไปพบแพทย์โดยทันที / โรคที่ต้องมีการไปพบและ ปรึกษาแพทย์ให้แน่ใจ / โรคเล็กๆน้อยๆที่พอสามารถดูแลกันเองแบบเบื้องต้นได้เอง หลักการใช้ประโยชน์จากแผนภูมิตรวจวินิจฉัยโรคนี้ จำเป็นต้องเริ่มจากอาการสำคัญเพียง 1 อาการ เช่น เป็นไข้ (ตัวร้อน) ปวดศีรษะ ปวดท้อง เป็นต้น ตามหัวข้อที่ระบุนำในแผนภูมิ แล้ว ถาม หรือ ตรวจ อาการของผู้มีอาการร่วมด้วยเพิ่มเติม โดยต้องเริ่มตั้งแต่ข้อแรกตามไปเรื่อยๆ (ห้ามลัดขั้นตอนเป็นอันขาด เพราะอาจทำให้เกิดการผิดพลาดผิดทางไป) |
||||||
|
อาการ : มีอาการปวดเจ็บ / ปวดหน่วง / หรือปวดบิดเกร็งเป็นพัก ตรงบริเวณที่อยู่ใต้ระดับสะดือลงมา |
||||||
| 1 | ถาม
อาการปวด ปวดรุนแรง เวลากระเทือนหรือแตะถูกจะเจ็บ เวลาลุกนั่งมีอาการใจหวิวหน้ามือ จะเป็นลม หรือ ปวดมานานเกินกว่า 2 ชั่วโมง หรือ ตรวจ โดยการใช้มือกดหน้าท้องจะมีอาการ รู้สึกเจ็บมาก หรือท้องแข็งเป็นดาน หรือ ตัวเย็นชืด มีเหงื่ออก กระสับกระส่าย |
|
ควรรีบไปพบแพทย์โดยทันที อาจเกิดสาเหตุร้ายแรงได้เช่น | |||
| ไส้ติ่งอักเสบ
- Appendixcitis
ดูรายละเอียด กดเจ็บบริเวณท้องน้อยข้างขวา |
||||||
| ตั้งครรภ์นอกมดลูก
- Ectopic Pregnancy ดูรายละเอียด อาการซีด เป็นลม ประจำเดือนขาดหายไป |
||||||
|
|
||||||
| 2 | ถาม
ตรวจดูว่ามีไข้สูงหรือไม่
มีอาการหนาวสั่นมากหรือไม่ |
 |
ควรไปพบแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง อาจเกิดจากสาเหตุ | |||
| ปีกมดลูกอักเสบ กดเจ็บตรงบริเวณท้องน้อย |
||||||
| กรวยไตอักเสบ หนาวสั่น เคาะเจ็บตรงบริเวณสีข้าง ข้างใดข้างหนึ่ง ปัสสาวัขุ่น |
||||||
|
|
||||||
| 3 | ถาม
กำลังตั้งครรภ์หรือไม่ เช่นมีเพศสัมพันธุ์ ขาดประจำเดือน อาจทดสอบ การตั้งครรภ์ เพื่อความแน่ใจ |
|
นอนพักผ่อนให้มาก | |||
| กินยาแก้ปวดพาราเซตตามอล เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวด | ||||||
| ควรพบแพทย์
ถ้าสงสัยปวดท้องคลอด
หรือปวดรุนแรง
หรือ มีเลือดออกมาทางช่องคลอด ( อาการแท้งบุตร) |
||||||
|
|
||||||
| 4 | ถาม
ปวดบิดเกร็งเป็นพักๆ
ตรงบริเวณท้องน้อย ข้างใดข้างหนึ่ง และปวดร้าวลงไปที่อัณฑะ (ชาย) หรือช่องคลอด (หญิง) ของข้างเดียวกัน |
|
นิ่วในท่อไต ดูรายละเอียด | |||
| ควรพบแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง | ||||||
|
|
||||||
| 5 | ถาม
อาการปัสสาวะกระปริบกระปรอย และแสบขัด |
|
กระเพาะปัสสาวะอักเสบ | |||
| ดื่มน้ำชั่วโมงละ 1-2 แก้ว | ||||||
| ถ้าไม่ดีขึ้นภายใน
24 ชั่วโมง
ควรไปพบแพทย์
อาจให้ กินยาปฏิชีวนะ เช่น อะม็อกซีซิลิน / โคไตรม็อกซาโซล |
||||||
|
|
||||||
| 6 | ถาม กำลังมีประจำเดือน | |
อาการปวดประจำเดือน | |||
| นอนพักผ่อนให้มากขึ้น | ||||||
| ประคบด้วยน้ำร้อน | ||||||
| กินยาแก้ปวดพาราเซตตามอล | ||||||
| ควรไปพบแพทย์
หากมีอาการปวดรุนแรง
/ ปวดนาน เกินกว่า 3 วัน / ประจำเดือนมามากผิดปกติ / ปวดถี่ และแรงขึ้นทุกเดือน หรือเป็นอาการปวดครั้งแรก เมื่ออายุ 25 ปีขึ้นไป |
||||||
|
|
||||||
| 7 | ให้ทายยาแก้ปวดพาราเซตตามอล อาจมีสาเหตุมาจากความเครียด พักผ่อน สงบจิตใจ หาโอกาสไปพบแพทย์ ถ้าไม่ดีขึ้นภายใน 3 วัน มี อาการปวดรุนแรงมากขึ้น กดเจ็บ หรือมีไข้เพิ่ม สูงขึ้น |
|
||||
สำหรับอาการ ปวดท้องบริเวณท้องน้อย มักมีสาเหตุที่สำคัญได้แก่ |
|
| -
ไส้ติ่งอักเสบ - ตั้งครรภ์นอกมดลูก - ปีกมดลูกอักเสบ - แท้งบุตร - กรวยไตอักเสบ - นิ่วในท่อไต - กระเพาะปัสสาวะอักเสบ - ปวดประจำเดือน |
โรคที่
1/2
จัดเป็นกลุ่มโรคฉุกเฉิน
ที่ต้องการพบแพทย์โดยทันที ซึ่งต้องการการรักษาโดยวิธีการผ่าตัด เท่านั้น โรคที่ 3-6 จัดเป็นกลุ่มโรคที่ต้องปรึกษาแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง โรคที่ 7 โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ ซึ่งพบได้บ่อย ในผู้หญิงทุกวัย มักเกิดจากการกลั้นปัสสาวะเป็นประจำ เป็นเวลานานๆ ในช่วงอาการแรกเริ่มให้แก้ด้วยการดื่มน้ำมากๆ วันละ 3-4 ลิตร (1-2 แก้ว/ชั่วโมง) ถ้าอาการยังไม่ดีขึ้น ควรไปพบแพทย์ แพทย์อาจให้ยาปฏิชีวนะ เช่น อะม็อกซีซิลิน (ห้ามใช้ในคนที่แพ้ยา กลุ่มเพนนิซิลิน) หรือให้ยาโคไตรม็อกซาโซล (ห้ามใช้ในคนที่แพ้ กลุ่มยาซัลฟา) โดยให้กินติดต่อกันประมาณ 5 วัน และต่อไปต้องพยายามไม่กลั้นปัสสาวะนานอีก โรคที่ 8 อาการปวดประจำเดือน มักพบได้บ่อยในกลุ่มสาวรุ่น ถือเป็นเรื่องปกติ ให้กินยาบรรเทาอาการปวด ประคบด้วยน้ำร้อน ออกกำลังกาย บริหารเป็นประจำ แต่ถ้ามีอาการปวดประจำเดือนครั้งแรกเมื่อมีอายุเกิน 25 ปีขึ้นไป หรือปวดถี่และปวดรุนแรงเพิ่มขึ้นทุกเดือน ควรปรึกษาแพทย์ เพราะอาจมีความผิดปกติภายในมดลูกหรือภายในรังไข่ได้ |
