BECOME A MEMBER
สมัคร ! สมาชิกชมรมรักสุขภาพ
ฟรี ข่าวสาระความรู้เรื่องสุขภาพ

การเตรียมตัว
  ก่อนการตรวจเลือด  

 - การเตรียมตัว ก่อน
    การตรวจเลือด
 - การเตรียมตัวอย่าง
   ปัสสาวะ
 - การเตรียมตัวอย่าง
   อุจจาระ

Sugar ) / ตรวจระดับอัลกอฮอล์
  ในเลือด (Ethyl alcohol )
การตรวจการแข็งตัวของเลือด
  Coaglulogram PT / PTT 
  /TT
การส่งตรวจ Biochemistry 
  Serology / Hormones / 
  Immunology
ส่งตรวจที่เป็นของเหลว เช่น 
   หนอง/ เสมหะ / น้ำไขสันหลัง 
สำหรับสิ่งส่งตรวจที่เป็น Nasal 
   / Throat / Vaginal /
   Urethral / Cervical
สำหรับสิ่งส่งตรวจที่เป็นเลือด / 
   Blood เพาะหาเชื้อในเลือด
เพาะหาเชื้อรา สิ่งตรวจที่เป็น
   การขูดจากผิวหนัง/เส้นผม/เล็บ
การเพาะเชื้อจากชิ้นเนื้อ
   Biopsy culture
การส่งเพาะหาเชื้อวัณโรค
   TB Culture
การส่งเพาะหาเชื้อแอนแอโรบส์
   Anaerobe Culture
การส่งเพาะหาเชื้อจากปัสสาวะ
   Urine Culture
การส่งตรวจหา HLA B-27
การส่งตรวจหาโครโมโซม
   Chromosome Study
การเก็บตัวอย่างส่งตรวจ
   Viral Load
   หา HIV / HCV / HBV
การเตรียมตัวอย่างส่งตรวจ
   ทางพยาธิวิทยา / Cutology
   ชิ้นเนื้อ / PAPsmear/Cyto

การเตรียมตัวอย่างเพื่อส่ง
   ตรวจทางพิษวิทยา
   Toxicology

สนใจรายละเอียดเพิ่มเติม
กรุณาแจ้งให้ทึมงานเพื่อ
จัดเตรียมหาสาระให้

Contact : 
info@thailabonline.com
ชมรมเรารักสุขภาพ 
ไทยแล็ปออนไลน์

จากกระบวนการตรวจหาความผิดปกติต่างๆของร่างกายทางห้องแล็ป จำเป็นต้องอาศัยสิ่งที่จะช่วยในการตรวจหา
ความผิดปกติในร่างกายของเราก็คือ ตัวอย่างเลือด / สารคัดหลั่งต่างๆ เช่นน้ำลาย เสมหะ /  ปัสสาวะ /  อุจจาระ
เพื่อนำมาใช้ในการตรวจเพื่อหาความผิดปกติ   ในช่วงต้นเราได้พูดถึงการเตรียมตัวของผู้ที่จะไปตรวจสุขภาพ
อย่างถูกต้องเพื่อให้ได้ผลออกมาตรงกับความเป็นจริงมากที่สุด  ที่จะกล่าวต่อไปนี้ก็เป็นอีกขั้นตอนหนึ่งที่มีความ
สำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน เพราะการเก็บตัวอย่างที่ไม่ถูกวิธี หรือเก็บไม่ถูกต้องก็จะมีผลทำให้ผลการตรวจที่
ได้ มีความคลาดเคลื่อนไปจากความจริงที่ควรจะเป็นอาจจะเป็นไปได้ที่ค่าที่ได้อาจจะต่ำกว่าหรือสูงกว่าที่ควรจะ
เป็นก็ได้ ซึ่งจะทำให้การวินิจฉัยของแพทย์หรือตัวเราเองสับสน ทำให้การรักษา การให้ยา แม้แต่การให้คำแนะ
นำคลาดเคลื่อนไป  แน่นอนมีผลต่อตัวเราอีกมากมาย อาจทำให้เกิดความสับสนในการดูแลสุขภาพของเราเอง
การปรับระดับของยาที่เราได้รับ เป็นต้น ยกตัวอย่างเช่น การตรวจเลือดเพื่อหาระดับน้ำตาลในครั้งแรกอย่าง
ถูกวิธี ได้ผลออกมาว่าสูงเล็กน้อยที่ระดับ 140 mg/dl. (ค่าปกติ 70-110 mg/dl.) เจ้าตัวไม่แน่ใจ หรือไม่มั่นใจ จึง
ไปทำการตรวจวัดระดับน้ำตาลอีกแห่งโดยทิ้งช่วงห่างกันสัก 1 สัปดาห์     ผลที่ได้ออกมาที่ระดับ 115-120 mg/dl. 

บุคคลคนดียวกันไปทำการทดสอบในช่วงต่างกัน 1 สัปดาห์ การเตรียมตัวทุกหลักวิธี ทำการตรวจจาก 2 แห่งได้
ผลออกมาแตกต่างกันในระดับที่สร้างความปวดหัวให้กับเจ้าตัวเองหรือแพทย์ก็ได้ว่า ตกลงแล้วเรามีระดับของ
น้ำตาลในเลือดเป็นอย่างไรแน่ ปกติ หรือว่าผิดปกติ ?  ควรจะได้รับยา ?  ควรจะต้องดูแลสุขภาพของเราหรือไม่
เห็นหรือยังครับว่าจะปวดหัว เป็นกังวล สับสนแค่ไหน  เนื่องจากการหาความผิดปกติจากสิ่งส่งตรวจทางห้องแล็ป
ค่อนข้างละเอียดซับซ้อน การคลาดเคลื่อนที่ขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่งจะส่งผลให้ผลลัพทืที่ได้แตกต่างกันไปด้วย
จากตัวอย่างข้างต้นสามารถเกิดขึ้นได้จากสาเหตุใดบ้าง  ในที่นี้จะแสดงให้ทราบว่าอาจเป็นไปได้ที่วิะีการเก็บ
ตัวอย่างเลือดอาจไม่ถูกต้องเช่น เจาะเลือดที่ต้องการตรวจใส่ในหลอดแก้วธรรมดา (Clotted Blood) แทนที่จะใส่
เลือดลงในหลอดพิเศษสำหรับการตรวจหาระดับน้ำตาลในเลือดโดยเฉพาะ ( ต้องมีส่วนผสมกับ NaF)  เพื่อลด
การใช้น้ำตาลของเม็ดเลือดหลังจากเจาะเลือดออกมาแล้ว เพราะขบวนการส่งตรวจเพื่อรอการทดสอบในระยะนี้
ถ้าไม่มีการรีบปั่นแยกเอาเม็ดเลือดแดงออกจากน้ำเหลือง เม็ดเลือดแดงก็จะค่อยๆใช้น้ำตาลไปเรื่อยๆ ผลก็คือ
เมื่อวัดแล้วอาจได้ค่าระดับน้ำตาลในเลือดลดต่ำลงมาจากที่ควรจะเป็น ทำให้แพทย์หรือเจ้าตัวอาจเข้าใจผิดหรือ
สับสนว่าตกลงค่าที่ถูกต้องควรจะเป็นอย่างไรแน่

เห็นแล้วว่าการที่จะได้ค่าการตรวจที่ถูกต้องแม่นยำ เพื่อให้สามารถนำผลที่ได้มาใช้ในการตรวจวินิจฉัย ทำนาย
อาการของโรค  การรักษา  การให้ปริมาณยา ล้วนต้องมาจากหลักพื้นฐานที่เราสามารถดูแลได้ก่อนก็คือ เตรียม
ตัวของเราเองให้ถูกต้องตามคำแนะนำ / สังเกตุว่าการเก็บตัวอย่างถูกต้องตามหลักการหรือไม่ / ที่ควรจะเป็น
ไปได้ในกรณีที่ต้องมีการตรวจซ้ำอย่างต่อเนื่อง ควรทำการตรวจในที่เดิมที่เรามั่นใจ เพื่อให้สามารถนำผลที่ได้
มาปะติดปะต่อกันได้ ทำให้การวินิจฉัยโรคได้อย่างต่อเนื่อง การเปลี่ยนที่ตรวจใหม่อาจต้องมีการปรับค่าเริ่มต้น
ใหม่เพื่อให้สอดคล้องต่อเนื่องกับการตรวจเป็นระยะในโอกาสต่อไป
 
การเก็บตัวอย่างเพื่อส่งตรวจที่ถูกต้อง ของการตรวจชนิดต่างๆมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

ข้อควรระวังและสังเกตุ  แรกสุด ในdkiเริ่มการ  ตรวจสุขภาพร่างกาย   หรือการเจาะเลือดเพื่อ  ตรวจโรค หรือตรวจ  สุขภาพร่างกาย		- จะต้องมีการระบุชื่อของเจ้าของสิ่งส่งตรวจติดไป   กับภาชนะที่ใส่ตัวอย่างด้วยเสมอ - ปกติจะต้องมีใบสั่งตรวจหรือใบส่งตรวจ จะต้อง   ระบุชื่อผู้ที่ต้องการจะตรวจให้ตรงกับตัวอย่างที่   ส่งตรวจด้วยเสมอ / ระบุชนิดของการตรวจ  ถือเป็นด่านแรกที่ป้องกันการผิดพลาด / ไม่ทราบว่า  ตัวอย่างตรวจนี้เป็นของใคร / สลับสับเปลี่ยนกับราย  อื่น แน่นอนผลการตรวจที่ได้อาจไม่ใช่เป็นผลของเรา
อุปกรณ์/ภาชนะ ในการ  เก์บตัวอย่างที่จะส่ง  ตรวจทั่วไป	ขวด EDTA  ขวดใส่สาร EDTA เป็น  ผงสารเคมีสีขาว ในหลอด  ( ปกติจะมีฉลากสีชมพู )	จะเป็นส่งตรวจ CBC / ESR / HbA1C  Hb typing / CD4 / CD8 / G-6 PD  Lead / Cyclosporin  เจาะเลือด ใส่ลงในขวดประมาณ 2 ซีซี  ปิดจุกให้  สนิท กลับหลอดไปมาเพื่อให้เลือดผสมกับสารเคมี  ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้เลือดแข็งตัว  ระหว่างการรอส่งตรวจ ควรแช่เย็นในช่องธรรมดา  หากส่งตรวจ CD4 / CD8 ให้เก็บรอส่งที่อุณหภูมิ  ห้องปกติ ห้ามแช่เย็น  ห้ามแช่แข็ง เพราะเม็ดเลือดแดงจะแตก ใช่ไม่ได้
	ขวดโซเดียมฟลูออไรด์  ขวดใส่สาร NaF เป็น  ผงสารเคมีสีขาว ในหลอด  ( ปกติจะมีฉลากสีฟ้า )	จะเป็นการตรวจ ระดับน้ำตาลในเลือด (Glucose/  Sugar ) / ตรวจหาระดับอัลกอฮอล์ในเลือด   (Ethyl alcohol )  เจาะเลือด ใส่ลงในขวดประมาณ 2 ซีซี  ปิดจุกให้  สนิท กลับหลอดไปมาเพื่อให้เลือดผสมกับสารเคมี  ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้เลือดแข็งตัว  ระหว่างการรอส่งตรวจ ควรแช่เย็นในช่องธรรมดา
	หลอด Coagulogram  ขวดใส่สาร 3.8%Sodium  Citrate    เป็นน้ำยาใสบรรจุ ในหลอด  ( ปกติจะมีฉลากสีขาว )	จะเป็นการตรวจการแข็งตัวของเลือด เรียกว่า  Coaglulogram PT / PTT / TT / Fibri-  nogen เป็นต้น  เจาะเลือด ใส่ลงในขวดประมาณ 4 ซีซี หรือเท่ากับ  ระดับขีดที่กำหนด ปิดจุกให้ สนิท กลับหลอดไปมา  เพื่อให้เลือดผสมกับสารเคมี ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้  เลือดแข็งตัว  ระหว่างการรอส่งตรวจ ควรแช่เย็นในช่องธรรมดา
	หลอด Clotted Blood  ขวด/หลอด แก้วหรือพลาสติก  แห้งและสะอาด   ( ปกติจะมีฉลากสีขาว ไม่มี   อะไรอยู่ในหลอดเลย )	สำหรับการส่งตรวจหา Biochemistry /   Serology / Hormones / Immunology  เจาะเลือด ใส่ลงในขวดประมาณ 4-10 ซีซี หรือ  ประมาณตามจำนวนชนิดที่ต้องการทดสอบ ปิดจุก  ให้สนิท ตั้งทิ้งไว้ จะสังเกตุเลือดเกิดการแข็งตัวเอง  อาจส่งตรวจทั้งหลอดเลย หรือใช้เครื่องปั่นเลือด  เพื่อแยกเอาแต่ซีรั่ม (น้ำเหลืองที่ผ่านการแข็งตัวไป  แล้ว) ไว้ส่งตรวจ วิธีนี้จะได้ผลดีที่สุด  ระหว่างการรอส่งตรวจ ควรแช่เย็นในช่องธรรมดา
อุปกรณ์/ภาชนะ ในการ  เก์บตัวอย่างที่จะส่ง  ตรวจทางด้านการ  เพาะเชื้อ	ขวดแก้วที่สะอาดผ่านการนึ่ง  เพื่อฆ่าเชื้อโรคมาแล้ว	สำหรับตัวอย่างส่งตรวจที่เป็นของเหลว เช่น หนอง/  เสมหะ / CSF น้ำไขสันหลัง / น้ำช่องท้อง / น้ำ  ในช่องปอด / น้ำจากไขข้อ  เจาะดูด/เก็บตัวอย่าง ใส่ลงในขวด ประมาณตาม  ชนิดที่ต้องการทดสอบ ปิดจุก  ให้สนิท ตั้งทิ้งไว้ จะสังเกตุเลือดเกิดการแข็งตัวเ
	หลอดบรรจุอาหารเลี้ยงเชื้อ  Stuart's Transport    Medium พร้อมไม้พันสำลี  สำหรับป้ายตัวอย่าง (Swab)	สำหรับสิ่งส่งตรวจที่เป็น Nasal / Throat /  Vaginal / Urethral / Cervical / Wound  Eye / Ear / Rectal  ใช้ไม้พันสำลีที่ผ่านการฆ่าเชื้อแล้ว ป้ายบริเวณที่  ต้องการตรวจหาเชื้อตามแหล่งต่างๆข้างต้น เสร็จ  แล้วนำมาจุ่มลงในหลอดอาหารเลี้ยงเชื้อ ปิดฝาให้  สนิท รีบส่งตรวจทันทีหรือหากในระหว่างรอการส่ง  ควรเก็บในที่เย็น เช่นตู้เย็นชั้นธรรมดา ( 2-8 C)  เชื้อแบคทีเรียที่สงสัยจะได้อยู่รอดได้จนเข้าสู่ขบวน.  การเพาะเลี้ยงเชื้อได้ มิฉะนั้นเชื้ออาจตายเสียก่อน  ทำให้การเพาะเลี่ยงเพื่อหาตัวตนเหตุไม่ได้ผล
	ขวดบรรจุอาหารเลี้ยงเชื้อ เพื่อ  ใช้เพาะหาเชื้อแบคทีเรียที่อยู่  ในกระแสเลือด  Hemo Culture	สำหรับสิ่งส่งตรวจที่เป็นเลือด / Blood  เช็ดจุกยางปากขวดด้วย 70% อัลกอฮอล์ แล้วทิ้งให้  แห้ง หรือเพิ่มด้วยการลนไฟประมาณ 1-3 วินาที  เพื่อฆ่าเชื้อบริเวณปากขวดก่อน เจาะเลือดที่ต้องการ  ตรวจประมาณ 5 ซีซี  ฉีดเลือดใส่ลงในขวดเลี้ยง  เชื้อทันที เขย่าเบาให้ผสมกันกันดีแล้วรีบส่วตรวจ  ในระหว่างรอการส่งให้ตั้งไว้ที่อุณหภูมิห้อง   ห้ามแช่เย็นเป็นอันขาด
	ภาชนะแห้งสะอาดสำหรับใส่  สิ่งขูดจากผิวหนังเพื่อเพาะหา  เชื้อรา  ขวดปากกว้างมีฝาปิด	สำหรับสิ่งส่งตรวจที่เป็นการขูดจากผิวหนัง / เล็บ   เส้นผม  ใช้ใบมิดที่สะอาด เช่นใบมีดผ่าตัด ขูดเบาๆบริเวณ  ผิวหนังที่สงสัย ให้ร่วงลงไปในภาชนะที่เตรียมไว้  ปิดฝาให้มิดชิด รอนำส่งเพื่อเพาะดูเชื้อรา
	ภาชนะแห้งสะอาดสำหรับใส่  ชิ้นเนื้อ ( Biopsy) ที่ตัด  ออกมาเพื่อเพาะหาเชื้อ	สำหรับสิ่งส่งตรวจที่เป็นชิ้นเนื้อ ที่ตัดออกมาจาก  บริเวณที่สงสัย (Biopsy) เพื่อเพาะหาเชื้อต้นเหตุ  จะได้หายาที่ตรงและสามารถฆ่าเชื้อได้ทันท่วงที
	ภาชนะแห้งสะอาดสำหรับ  ตรวจเพาะหาเชื้อวัณโรค   TB  ขวดปากกว้างมีฝาปิด	สำหรับสิ่งส่งตรวจที่เป็น เสมหะ/ หนอง / ชิ้นเนื้อ   ที่ต้องสงสัยเชื้อวัณโรค และต้องการเพาะเชื้อเพื่อ  การยืนยันสาเหตุ  หลังจากใส่สิ่งส่งตรวจแล้ว ควรปิดฝาให้มิดชิด  รอส่งตรวจโดยเก็บที่อุณหภูมิห้อง
	การเพาะหาเชื้อแบคทีเรีย  ชนิดที่ไม่ต้องอาศัยออกซิเจน  เชื้อแอนแอโรบส์ ขวด  ภาชนะที่มีอาหารเลี้ยงเชื้อ  ชนิด Thioglycolate   ก่อนใช้ ต้องสังเกตุว่ามีเดีย  ใสและไม่มีสี หากเป็นสีชมพู  แสดงว่ามี ออกซิเจนเล็ดลอด  เข้าไปแล้ว	สำหรับสิ่งส่งตรวจต่างๆที่เป็นของเหลว หนองที่  เจาะออกมาจากบริเวณที่ส่งสัย / Fluid ส่วนต่าง  ที่สงสัย  ทำความสะอาดปากขวดให้ปราศจากเชื้อก่อน ฉีด  สิ่งส่งตรวจลงในขวด (anaerobic transport  bottle ) รีบส่งทำการเพาะเลี้ยงเชื้อทันที
	การเพาะเลี้ยงเชื้อจากปัสสาวะ  ขวดภาชนะที่แห้ง สะอาด  ผ่านการปราศจากเชื้อ มีฝา  ปิดมิดชิด  Urine Culture	สำหรับสิ่งส่งตรวจที่เป็นปัสสาวะ Urine เพื่อต้อง  การตรวจหาการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ  กระเพาะปัสสาวะ / ไต  เลือดเก็บปัสสาวะในบริเวณส่วนกลางของปัสสาวะ  (Midstream urine) เนื่องจากในส่วนต้นอาจปน  เปื้อนด้วยเชื้อท้องถิ่นได้ การเพาะเชื้อจะรายงาน  ปริมาณโคโลนีของเชื้อว่ามีมากน้อยเท่าใด เป็นชนิด  ใด และยาที่สามารถฆ่าเชื้อได้ดีที่สุด  (เชื้อที่มีปริมาณโคโลนี > (10)5 CFU/ml.
	การเก็บตัวอย่างเพื่อตรวจ   HLA B-27  หลอด Syringe เคลือบสาร  Heparin	เจาะเลือดประมาณ 10 ซีซ๊ โดยใช้ Syringe ที่มี  การเคลือบสาร heparin เพื่อป้องกันการแข็งตัว  ของเลือด กลับ syringe ไปมาให้น้ำยาผสมกันดี  ปิดปลอกเข็มให้เรียบร้อย ให้นำส่งทั้ง syringe  ในระหว่างรอให้เก็บที่อุณหภูมิเย็นธรรมดา 2-8 C
	การเก็บตัวอย่างเพื่อส่งตรวจ  โครโมโซม    Chromosome   Study  หลอด Syringe เคลือบสาร  Heparin	ตรวจจากเลือด ใช้syringe ขนาด 5 ซีซี ที่  เคลือบ ด้วย Na heparin  ดูดเลือดประมาณ 3-5  ซีซี กลับ syringe ไปมาให้ผสมกันดี ปิดปลอก  เข็มรอนำส่งทั้งหมด ขณะรอให้เก็บที่ 2-8 C
		ตรวจากน้ำคร่ำ (Amniotic fluid) ใช้เข็มเจาะ  ดูดน้ำคร่ำโดยทิ้งส่วนแรก 1-2 ซีซี ไปก่อน  เปลี่ยน  ใช้ syringe ใหม่ดูดน้ำคร่ำใส่ลงในหลอดสะอาด  ที่ปราศจากเชื้อ จำนวน 3 หลอด หลอดละ 10 ซีซี
	การเก็บตัวอย่างเพื่อส่งตรวจ  Viral Load	ตรวจ HIV-RNA   ใช้เลือดที่ผสม EDTA    จำนวน 10 ซีซี รีบนำส่งฝ่ายบริการตรวจภายใน   4 ชั่วโมง
		ตรวจ HCV-RNA  .ใช้เลือดผสม EDTA  จำนวน 5 ซีซี หรือ Clotted blood 5 ซีซี  รีบส่งตรวจทางห้องแลปภายใน 2 ชั่วโมง
		ตรวจ HBV-DNA Clotted blood 5 ซีซี  รีบส่งตรวจทางห้องแลปภายใน 4 ชั่วโมง
		- หากไม่สามารถส่งเลือดได้ภายในเวลาที่กำหนด  ให้แยกเอาส่วน ซีรั่มหรือพลาสม่า ด้วยวิธีปราศจาก  เชื้อ แล้วเก็บรอส่งในช่องแช่แข็ง (-20 C)  - การส่งตัวอย่างตรวจ ให้แช่ด้วยน้ำแข็งแห้ง
	การส่งตรวจทางพยาธิวิทยา  การตรวจชิ้นเนื้อ  ขวดน้ำยา 10% ฟอร์มาลีน  และน้ำยา Fixative เป็น   95% Ethyl alcohol	การส่งตรวจชิ้นเนื้อ  ให้นำชิ้นเนื้อแช่ในน้ำยา  10 %Formalin (5-10 เท่าของขนาดชิ้นเนื้อ)
		การส่ง PAPsmear นำแผ่นสไลด์ก่อนที่   smear จะแห้ง ลงใน 95 % Ethyl alcohol  ประมาณ 30 นาที นำขึ้นมาผึ่งให้แห้ง แล้วจึงส่ง  ตรวจได้ (ถ้าแช่นานกว่าได้จะยิ่งดี)
		การส่งตรวจ Cytology ถ้าเป็นเสมหะ ให้ทำ  smear อย่างน้อย 4 แผ่น รีบแช่ใน 95 % Ethyl   alcohol ก่อนที่ smear จะแห้ง ควรแช่อย่างน้อย  30 นาที
อุปกรณ์/ภาชนะ ในการ  เก์บตัวอย่างที่จะส่ง  ตรวจทางด้านพิษวิทยา	การส่งตรวจทางพิษวิทยา  ที่ร่างกายได้รับ อาจจะเป็น  ครั้งเดียวคราวละมากๆ หรือ  ได้รับแบบสะสมที่ละน้อยไป  เรื่อยๆ	ใช้ตัวอย่างเลือด EDTA  เช่นการส่งตรวจ  Lead (Pb) / Maganese / Cadmium  Chromium / Mercury
		ใช้ตัวอย่างเลือดแบบ Clotted blood   เช่นการตรวจหาสาร  Copper / Zinc / Aluminium / Nikel
		ใช้ตัวอย่างปัสสาวะ Urine เช่นการตรวจ  Mercury / Hippuric acid (Toluene) /  Methyl hippuric acid ( Xylen) / Phenol  Mandelic acid (Styrene) / Acetone /  Trichloroacetic acid ( TCA)