ลักษณะทั่วไป
นิ่วในถุงน้ำดี มักพบในคนอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป (มักไม่พบในคนอายุต่ำกว่า 20 ปี) พบใน
ผู้หญิงมากกว่าผู้ชายประมาณ 1 1/2 เท่า หากปล่อยไว้ อาจกลายเป็นโรคถุงน้ำดีอักเสบได้

สาเหตุ
นิ่วที่อยู่ในถุงน้ำดี เกิดจากการตกผลึกของหินปูน (แคลเซียม), โคเลสเตอรอล (cholesterol) 
และบิลิรูบิน (bilirubin) ที่มีอยู่ในน้ำดี ส่วนสาเหตุที่ทำให้เกิดการตกผลึกของสารเหล่านี้ เชื่อ
ว่าเกี่ยวกับการติดเชื้อของทางเดินน้ำดี และความไม่สมดุลของส่วนประกอบ (เช่น โคเลสเตอ
รอล, บิลิรูบิน)ในน้ำดี การตกผลึกของสารเหล่านี้ อาจทำให้เกิดเป็นก้อนนิ่วเพียงก้อนเดียว 
หรือก้อนเล็ก ๆ หลายๆ ก้อนก็ได้คนที่มีระดับโคเลสเตอรอลในเลือดสูง, หญิงที่มีบุตรแล้ว, 
ผู้ป่วยที่เป็นเบาหวาน, ทาลัสซีเมีย, โลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงแตก มีโอกาสเป็นนิ่วในถุง
น้ำดีมากกว่าคนทั่วไปส่วนถุงน้ำดีอักเสบ มักเป็นโรคแทรกซ้อนของนิ่วในถุงน้ำดี มีเพียง
ส่วนน้อยที่อาจไม่พบร่วมกับนิ่วในถุงน้ำดี แต่อาจพบในโรคอื่น ๆ เช่น ไทฟอยด์ , ตับอ่อน
อักเสบ , ความผิดปกติของท่อส่งน้ำดี เป็นต้น

อาการ
1. นิ่วในถุงน้ำดี 
ไม่มีอาการ : นิ่วในถุงน้ำดี ส่วนใหญ่ (มากกว่า 50%) ไม่มีอาการ และในกลุ่มนี้จะมีโอกาส
เกิดอาการขึ้นได้ ประมาณ 1-2% ต่อปี.ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อย จะไม่มีอาการผิดปกติแสดงให้เห็นแต่อย่างใด 
และมักจะตรวจพบโดยบังเอิญ จากการตรวจเช็กร่างกายด้วยโรคอื่น 
มีอาการ บางคนอาจมีอาการท้องอืด ท้องเฟ้อบริเวณเหนือสะดือ เรอ คลื่นไส้ อาเจียน คล้ายอาการของ
อาหารไมย่อย ซึ่งมักจะเป็นหลังกินอาหารมัน ๆ ในรายที่ก้อนนิ่วเคลื่อนไปอุดในท่อส่งน้ำดี (bile duct) 
จะมีอาการปวดบิดรุนแรงเป็นพัก ๆ ตรงบริเวณใต้ลิ้นปี่ หรือใต้ชายโครงขวา ซึ่งอาจปวดร้าวมาที่ไหล่ขวา 
หรือบริเวณหลังตรงใต้สะบักขวา มักปวดนานเป็นชั่วโมงๆ และมีอาการคลื่นไส้ อาเจียนร่วมด้วย 
บางคนอาจปวดรุนแรงจนเหงื่อออก เป็นลม อาการปวดท้องมักเป็นหลังกินอาหารมัน ๆ หรือกินอาหารมื้อ
หนัก  บางคนอาจมีอาการดีซ่าน (ตาเหลือง) เกิดขึ้นตามหลังอาการปวดท้อง
1.1 ท้องอืด แน่นท้อง (Dyspepsia) :
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หลังรับประทานอาหารมัน. ซึ่งอาการแบบนี้ อาจเกิดจากโรคระบบทางเดินอาหารอื่น เช่น โรคกระเพาะอาหาร หรือ โรคของลำไส้ใหญ่ ก็ได้.
1.2 ปวดเสียดท้อง (Biliary colic) :
อาการปวดท้องบริเวณใต้ชายโครงขวา หรือลิ้นปี่. ซึ่งมักเป็นหลังรับประทานอาหารมัน แต่อาการอาจเป็น
อยู่นานหลายชั่วโมง (แต่มักไม่เกิน 8 ชั่วโมง) แล้วค่อยกลับเป็นปกติ อาจร้าวไปสะบักขวา หรือที่หลัง.
1.3 ถุงน้ำดีอักเสบเฉียบพลัน :
จะมีอาการปวดท้องบริเวณชายโครงขวามากขึ้น และมีการตรวจพบการกดเจ็บบริเวณนี้ ร่วมกับมีไข้ และ
อาจมีอาการคลื่นไส้อาเจียนด้วย.

2. อาการที่เกิดขึ้นจากภาวะแทรกซ้อน
2.1 ถุงน้ำดีอักเสบ
ในรายที่มีการติดเชื้อแบคทีเรีย ทำให้เกิดการอักเสบของถุงน้ำดีเฉียบพลัน ผู้ป่วยจะมีอาการ
ไข้สูงหนาวสั่น ปวดตรงบริเวณใต้ลิ้นปี่หรือใต้ชายโครงขวา คลื่นไส้ อาเจียน ในรายที่เป็นถุง
น้ำดีอักเสบเรื้อรัง อาจมีอาการปวดตรงใต้ลิ้นปี่หรือใต้ชายโครงขวา คลื่นไส้ อาเจียน เป็น ๆ 
หาย ๆ เรื้อรัง คล้ายอาการของอาหารไม่ย่อย โดยมากจะมีอาการปวดบิดเป็นพัก ๆ แบบเดียว
กับอาการปวดของนิ่วในถุงน้ำดี การตรวจร่างกาย มักไม่พบความผิดปกติชัดเจน ยกเว้นใน
บางรายอาจมีอาการกดเจ็บตรงใต้ชายโครงขวาเล็กน้อย
2.2 นิ่วในท่อน้ำดี :
อาจหลุดมาจากถุงน้ำดีมาอุดตันในท่อน้ำดี หรือเกิดบริเวณท่อน้ำดีเอง. ทำให้เกิดอาการตัวเหลือง ตาเหลือง, ไข้สูง หนาวสั่น, ปวดท้องชายโครงขวา. ถ้าเป็นมาก จะมีความดันเลือดต่ำ.
2.3 ตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน :
เชื่อว่า เกิดจากการที่นิ่วในท่อน้ำดี ไปอุดรูเปิดของท่อตับอ่อน ชั่วเวลาหนึ่ง. ทำให้เกิดการอักเสบของตับอ่อน. มีอาการปวดท้องอย่างรุนแรง บริเวณลิ้นปี่ หรือใต้ชายโครงซ้าย, อาจปวดทะลุไปหลัง และมีอาการอาเจียน, ไข้ต่ำ ๆ.
2.4 ลำไส้อุดตัน :
นิ่วในถุงน้ำดี อาจหลุดเข้าไปลำไส้ (โดยผ่านทางติดต่อผิดปกติ ระหว่าง ถุงน้ำดีกับลำไส้). แล้วเกิดการอุดตัน. มีอาการ คลื่นไส้อาเจียน, ท้องอืด, ปวดท้องเป็นพัก ๆ ทั่ว ๆ ท้อง, ไม่ถ่ายอุจจาระ ไม่ผายลม.

สิ่งตรวจพบ
นิ่วในถุงน้ำดี
การตรวจร่างกาย มักไม่พบสิ่งผิดปกติ มักไม่มีไข้ บางครั้งอาจตรวจพบอาการกดเจ็บเล็กน้อย
บริเวณใต้ลิ้นปี่ และใต้ชายโครงขวา บางคนอาจมีอาการตาเหลือง

ถุงน้ำดีอักเสบ
การตรวจร่างกาย จะพบอาการไข้และกดเจ็บมากเป็นบริเวณกว้างที่ใต้ชายโครงขวา อาจม
ีอาการตาเหลืองร่วมด้วย

อาการแทรกซ้อน
นิ่วในถุงน้ำดี อาจทำให้เกิด ถุงน้ำดีอักเสบ, ท่อน้ำดีอักเสบ , ตับอ่อนอักเสบ ถุงน้ำดีอักเสบ
เฉียบพลันอาจทำให้เกิดภาวะมีหนองในถุงน้ำดี (empyema of gallbladder), ถุงน้ำดีเน่า 
(gangrene of gallbladder), ถุงน้ำดีทะลุ, เยื่อบุช่องท้องอักเสบ , ท่อน้ำอักเสบ ถุงน้ำดี
อักเสบเรื้อรัง อาจทำให้เกิดนิ่วในท่อส่งน้ำดี ตับอ่อนอักเสบ และอาจมีโอกาสทำให้เป็น
มะเร็งของถุงน้ำดี

การรักษา
1. ถ้ามีอาการปวดท้องที่ชวนสงสัยว่าเป็นนิ่วในถุงน้ำดี ควรแนะนำให้ไปตรวจที่โรงพยาบาล
ภายใน 1-2 สัปดาห์ ระหว่างนั้นอาจให้การรักษาตามอาการไปพลางก่อน เช่น ถ้ามีอาการ
ท้องอืดเฟ้อ ให้กินยาลดกรด หรือ  ยาแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ   ถ้ามีอาการปวดบิดเป็นพัก ๆ ให้
แอนติสปาสโมดิกเช่น อะโทรพีนไฮออสซีน ซึ่งอาจใช้ชนิดฉีดหรือกินก็ได้ สุดแต่สภาพการณ์
ของผู้ป่วย ควรให้ผู้ป่วยงดอาหารมัน ๆ
2. ถ้ามีไข้ ดีซ่าน หรือกดเจ็บมากตรงบริเวณใต้ชายโครงขวา ควรส่งไปรักษาที่โรงพยาบาล
ภายใน 24 ชั่วโมง อาจให้การรักษาเบื้องต้น โดยให้ยาลดไข้  และให้น้ำเกลือ (ถ้ามีภาวะขาดน้ำ)
อาจต้องทำการตรวจพิเศษ เช่น เอกซเรย์หรืออัลตราซาวนด์ (ultrasound scan) และให้การ
รักษาโดยการผ่าตัดเอาถุงน้ำดีออก ในปัจจุบันมีวิธีการผ่าตัด โดยเจาะเป็นรูที่หน้าท้อง และใช้กล้อง
ส่องผ่านรูเข้าไปผ่าตัด (Laparoscopic cholecystectomy) สามารถกลับบ้านภายใน 1-2 วัน 
และมีแผลเพียงเล็กน้อย ในกรณีที่มีการอักเสบของถุงน้ำดี มักจะให้ยาปฏิชีวนะควบคุมอาการก่อนจะ
ทำการผ่าตัด
นิ่วในถุงน้ำดี หากไม่มีอาการ ส่วนใหญ่ไม่มีข้อบ่งชี้ว่า จะต้องผ่าตัด, เพราะ อาจไม่มีอาการเลยตลอดชีวิต, 
ยกเว้นในคนไข้บางกลุ่ม ที่แพทย์อาจแนะนำให้ผ่าตัด เช่น อายุน้อย (เพราะว่า มีโอกาสเกิดอาการขึ้นมาได้
ในอนาคต), โรคโลหิตจางบางชนิด เป็นต้น. ส่วนนิ่วในถุงน้ำดี ที่มีอาการ หรือมีภาวะแทรกซ้อนแล้ว 
ควรได้รับการผ่าตัด.

การรักษานิ่วในถุงน้ำดี ในกลุ่มผู้ป่วยดังกล่าว คือ การผ่าตัดเอาถุงน้ำดีออก ซึ่งวิธีมาตรฐานดั้งเดิม 
ใช้วิธีการ ผ่าตัดเปิดหน้าท้อง บริเวณใต้ชายโครงขวา (Open Cholecystectomy) โดยศัลยแพทย์
ชาวเยอรมัน ทำเป็นครั้งแรก เมื่อประมาณกว่า 100 ปี มาแล้ว (พ.ศ. 2427). วิธีนี้ จะมีแผลผ่าตัดที่ยาว 
ประมาณ 10 ซม. (รูปที่ 1) โดยหากมีนิ่วในท่อน้ำดีร่วมด้วย ก็จะทำการเปิดท่อน้ำดี เพื่อเอานิ่วออกได้
ไปพร้อมกัน.

ปัจจุบัน มีการผ่าตัดอีกวิธี คือ การผ่าตัดเอาถุงน้ำดีออก โดยใช้กล้องส่องผ่านหน้าท้อง 
(Laparoscopic Cholecystectomy) โดยศัลยแพทย์ชาวฝรั่งเศส ทำเป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 
2530 นี้เอง. วิธีนี้ กำลังเป็นที่นิยม และทดแทนการผ่าตัดวิธีมาตรฐานดั้งเดิม เนื่องจากมีแผลผ่าตัดที่เล็กลง 
(เป็นแผลเล็ก ๆ จำนวน 4 แผล ขนาด 0.5-1 ซม. เท่านั้น - รูปที่ 2). แต่ก็มีค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น 
เนื่องจากมีการใช้กล้อง และอุปกรณ์พิเศษเพิ่มเติมหลายอย่าง. ในการผ่าตัดวิธีนี้ หากมีนิ่วในท่อน้ำดีร่วมด้วย 
ก็สามารถเอาออกได้ หรืออาจใช้ วิธีส่องกล้องผ่านทางเดินอาหาร (จากปากเข้าไปถึงลำไส้เล็ก) 
เพื่อเอานิ่วในท่อน้ำดีออกก็ได้ โดยไม่ต้องผ่าตัดเปิดหน้าท้อง เช่นกัน. (เรียกวิธีการนี้ว่า อีอาร์ซีพี 
(Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography).

ข้อดีของการผ่าตัดถุงน้ำดีออกโดยใช้กล้อง
1. อาการปวดเจ็บที่แผลผ่าตัดมีน้อยกว่า.
2. ระยะเวลาที่ต้องอยู่ ร.พ. สั้นกว่า (ประมาณ 1-2 วัน หลังผ่าตัด, เทียบกับ 5-7 วัน ในการผ่าตัดแบบเดิม).
3. การกลับไปปฏิบัติหน้าที่การงานหลังการรักษาเร็วกว่า.
4. แผลผ่าตัดสั้นกว่า จึงมีผลต่อความสวยงามของหน้าท้อง.

ข้อเสีย
1. ต้องใช้เครื่องมือพิเศษบางอย่าง ทำได้เฉพาะใน ร.พ. เพียงบางแห่ง.
2. ค่าใช้จ่ายที่สูงกว่า.
3. ต้องใช้ศัลยแพทย์ที่มีความสามารถในการผ่าตัดวิธีนี้.

ข้อแนะนำ
1. ผู้ป่วยที่เป็นนิ่วในถุงน้ำดี ที่ยังไม่มีอาการแสดงอะไร (แต่บังเอิญตรวจพบขณะที่ตรวจรักษาโรคอื่น)
    ไม่จำเป็นต้องรีบทำผ่าตัด สามารถรอได้จนเมื่อเริ่มมีอาการปวดท้อง จึงค่อยรับการผ่าตัด
2. ในปัจจุบันมีการค้นพบยาที่ใช้ละลายนิ่วในถุงน้ำดีมีชื่อว่า กรดชีโนดีออกซีโคลิก 
    (chenodeoxycholic acid) ซึ่งได้ผลดีกับผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในรายที่มอง
    เห็นบนภาพถ่ายเอกซเรย์ด้วยวิธีการกินสารทึบรังสี (oral cholecystography) และมีลักษณะก้อน
    นิ่วเล็ก ๆ หลายก้อน โดยอาจต้องกินยานานเป็นปี ๆ ขณะนี้ราคายายังค่อนข้างแพง ดังนั้นจึงควรให้
    แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางโรคนี้เป็นผู้พิจารณาสั่งใช้เท่านั้น

การป้องกัน
โรคนี้อาจป้องกันได้ด้วยการควบคุมระดับโคเลสเตอรอลในเลือด และโรคเบาหวานให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ

เสนอแนะการรักษาตามแนวธรรมชาติบำบัด
ต่อไปนี้ เป็นการแนะนำวิธีการใช้ "น้ำแอปเปิ้ลเข้มข้น รักษาโรคนิ่วในถุงน้ำดี" โดยการทดลองจากผู้ป่วย 
๑,๐๐๐ คน จึงมิต้องทำการผ่าตัด เป็นการลดการเจ็บปวดจากการผ่าตัด และเป็นการลดเงินค่าใช้จ่าย 
หากคุณมิได้มีโรคนิ่วในถุงน้ำดี แล้วมาทำการบำบัดฯ ก็ไม่มีอันตรายใดๆ นายแพทย์ท่านนี้และคนใน
ครอบครัวได้พิสูจน์แล้ว จึงได้นำออกมาเผยแพร่ด้วยความมั่นใจ

นิ่วไม่ว่าใหญ่หรือเล็ก หากใหญ่จะประมาณเท่าลูกสตอเบอร์รี่ หากเล็กก็เท่าเม็ดทราย หากใช้วิธีการนี้ล้วน
สามารถขับออกมาได้ทั้งนั้น

หากว่าครั้งแรกคุณขับออกมาจำนวนมาก ต้องใช้เวลาอีกหนึ่งสัปดาห์ จึงจะสามารถทำการบำบัดใหม่ 
หากว่าครั้งแรกไม่อาจขับออกมา ก็หวังว่าคุณจะทดลองทำใหม่อีกครั้ง เพราะอาจมีการทำผิดพลาดใน
ขั้นตอนต่างๆ  และควรทำทุกๆ ปีควรจะทำการบำบัดหนึ่งครั้ง

II. ขั้นตอนการบำบัด

๑. วันที่ ๑-วันที่ ๕
- ใช้น้ำแอปเปิ้ลเข้มข้น ๑๐๐% (บริสุทธิ์) ใน ๑ วันดื่ม ๔ ครั้ง ครั้งละ ๒๕๐ c.c. เวลาเช้าก่อนอาหาร 
   ช่วงระหว่างมื้อเช้ากับมื้อเที่ยง ช่วงระหว่างมื้อเที่ยงถึงมื้อเย็น ช่วงก่อนนอน (เป็นช่วงที่ท้องกำลังว่าง)
- ต้องดื่มติดต่อกันทั้ง ๕ วัน
- น้ำแอปเปิ้ลเข้มข้นช่วยให้นิ่วในถุงน้ำดีแตกออก (ทำให้มีขนาดเล็กลง) ซึ่งจะช่วยให้ขับออกมาได้ง่าย

๒. วันที่ ๖
๑) ตอนบ่าย ๑ โมงเป็นต้นไป ห้ามรับประทานอาหารใดๆ ไม่ให้ทานมื้อเย็น ดื่มได้แค่น้ำเปล่า ส่วน
     น้ำแอปเปิ้ลเข้มข้นก็ไม่ต้องดื่มแล้ว
๒) ตอน ๖ โมงเย็น ทานน้ำดีเกลือ (EPASON SALT / Magmesium Sulphate) โดยนำดีเกลือ 
     ๑๐ มิลลิกรัม.ผสมน้ำอุ่น ๒๕๐ c.c. (ขนาดเท่าถ้วยทานข้าวหนึ่งถ้วย)
๓) ตอน ๒ ทุ่ม ดื่มน้ำดีเกลืออีกครั้ง (ปริมาณเท่าเดิม)
๔) ตอน ๔ ทุ่ม ดื่มน้ำมะนาว ๑๕๐ c.c. + น้ำมันมะกอก (หรือน้ำมันพืช) ๑๕๐ c.c. ผสมให้เข้าเป็น
    เนื้อเดียวกัน (หากไม่กล้าดื่มควรใช้หลอดดูดดื่มแทน)
- การผสมน้ำมะนาวกับน้ำมันมะกอก ควรใช้ ๒ ถ้วยเทไปเทมา ผสมให้เข้ากัน
- เมื่อดื่มน้ำมะนาวผสมกับน้ำมันมะกอกแล้ว ต้องทำให้กระเพาะถึงตับด้านขวาของลำตัวร้อน 
  โดยการนอนตะแคงลำตัวไปตัวไปทางซ้าย ไม่ให้นอนราบ แล้วใช้เครื่องเป่าผม เป่าลมร้อนอย่างน้อย 
  ๑๕ นาที โดยไม่ต้องมีเสื้อผ้าปิด ต้องทำให้ผิวหนังร้อนในระดับที่ร่างกายรับได้ เพื่อช่วยให้ถุงน้ำดี
  เปิดกว้างขึ้น ทำให้นิ่วออกมาได้
- น้ำมะนาวช่วยให้ท่อส่งน้ำดีจากถุงน้ำดีนุ่ม จึงช่วยให้นิ่งออกมาได้สะดวก ส่วนน้ำมันจะช่วยให้เรียก
  น้ำย่อยจากถุงน้ำดี ให้ออกมาจำนวนมาก ทำให้นิ่วออกมามากด้วย

๓. วันที่๗
ในตอนเช้าเมื่อเข้าห้องน้ำก็จะสามารถขับนิ่วออกมา โดยดูได้จาก "ส่วนที่เป็นสีเขียว" ที่ลอยขึ้นมาในน้ำ
ชักโครก นั่นก็คือ "นิ่วในถุงน้ำดี" นั่นเอง หากมีสีขาวที่ลอยขึ้นมานั่นก็คือ "ไขมัน" ส่วนบางคนมีสีดำ
ลอยขึ้นมาแสดงว่าเคยมีเลือดออกภายในกระเพาะมาก่อน

III. บทสรุป

- หากมีนิ่วถูกขับออกมาจำนวนมาก จนรู้สึกไม่สบาย ให้พักผ่อน ๑-๒ วัน อาการก็จะดีขึ้น
- หากซื้อน้ำมันมะกอกไม่ได้ ให้เปลี่ยนเป็นน้ำมันพืชทั่วไปแทนก็ได้
- เมื่อขับออกมาแล้วกระเพาะจะรู้สึกสบาย อย่าทานอาหารมากเกินไป ในมื้อแรก
- น้ำเกลือนี้จะมีฤทธิ์ทันทีและได้ผลมาก จึงไม่ต้องใช้ในปริมาณที่มากเกินไป
- หากว่าเคยผ่าตัดถุงน้ำดีมาก่อนสามารถใช้การบำบัดนี้ได้ (เพื่อช่วยบริเวณท่อส่งน้ำดี)